แกลมอ
“แกลมอ” เป็นภาษากูย
“แกล” แปลว่า เล่น คำว่า”มอ” เป็นคำเฉพาะ ซึ่งแกลมอ หมายถึง “การเล่นมอ”
พิธีกรรมแกลมอ มีมาตั้งแต่เมื่อใดไม่มีหลักฐานปรากฏที่แน่ชัด
ทราบแต่เพียงว่าพิธีกรรมนี้มีมานานแล้ว ชาวกูยรับการถ่ายทอดต่อเนื่องกันมา จากรุ่นสู่รุ่น
และปฎิบัติมาโดยตลอดจนกระทั่งทุกวันนี้ โดยจัดพิธีนี้ขึ้นเนื่องในโอกาส 3 ประการ คือ
1. เพื่อเป็นการเคารพครูบาอาจารย์
ปู่ย่า ตายายที่เคยเคารพ เมื่อถึงวันสำคัญในรอบปีก็จะดำเนินพิธีกรรมขึ้นปีละ 1
ครั้ง ในวันอังคาร ขึ้น 8 หรือ 15 ค่ำ ของเดือนยี่ ตรงกับเดือนมกราคมของทุกปี
2. เพื่อแก้บน
ตามที่ได้บนบานไว้
3. เพื่อรักษาผู้ป่วย
ซึ่งเป็นการอัญเชิญดวงวิญญาณของบรรพบุรุษมาให้ความช่วยเหลือ ขอคำแนะนำผ่านล่าม
หรือคนทรงเพื่อหาสาเหตุของการเจ็บป่วย และหาทางรักษาตามความเชื่อชาวไทยกูย
มีความเชื่อในเรื่องผีปู่ตา และเชื่อว่าตะกวด เป็นตัวแทนของผีปู่ตา
เชื่อว่าตะกวดเป็นสัญลักษณ์เกี่ยวกับน้ำ และฝน อันเป็นที่มาของความอุดมสมบูรณ์
โดยเซ่นไหว้ผีปู่ตาประจำหมู่บ้าน
นอกจากนี้ยังมีความเชื่อเกี่ยวกับพิธีกรรมการเล่นแกลมอ
ภูมิปัญญารักษาโรคด้วยเพลงดนตรี ที่สืบสานกันมานาน ตั้งแต่บรรพบุรุษ
ซึ่งมีบทบาทต่อการดำรงชีวิตของชาวไทยกูย
เป็นพิธีกรรมที่ช่วยคลี่คลายปัญหาที่เกิดขึ้นระหว่างคน กับคน คนกับธรรมชาติ
องค์ประกอบของพิธีกรรมการเล่นแกลมอ ประกอบด้วย
1. หิ้งมอ ประกอบด้วย เรือ ไยแมงมุม คันเชือกผูกไข่ไก่ มีด ดาบ ธนู ช้าง ม้า หญ้าคา
1 มัด ไม้แกะสลักเป็นรูปปราสาทราชวัง
2. เหล้า และเครื่องเซ่น
- เหล้านับเป็นสิ่งสำคัญอย่างหนึ่งของการประกอบพิธีกรรม
จะเป็นเหล้าสาโท เหล้ากลั่น หรือ เหล้าโรง ปัจจุบัน ใช้เหล้าขาว เหล้าสี และเบียร์
- เครื่องเซ่นไหว้
ประกอบด้วยอาหารคาวหวาน เต่าต้ม ไก่ต้ม ข้าวเหนียวสุก กล้วย ข้าวต้มมัด หมากพลู
ยาสูบ ด้ายสายสิญจน์ น้ำฝน ขันห้า/ขันแปด ใบเล็บครุฑ ธูป และ เทียน
- เครื่องเซ่นบนร้านปะรำพิธี
ชั้นบน พื้นใช้ไม้ไผ่สานเป็นตาห่าง ๆ สำหรับวางขันใส่ข้าวตอก ดอกไม้ แขวนไยแมงมุม
และไข่ไก่ ชั้นที่ 2 ใช้ไม้ไผ่ผูกเชือกทั้ง 3 ด้าน ข้าง ๆ จะมีผ้าถุงไหม(ผ้าซิ่น) ผ้าขาวม้าสีต่าง ๆ
ตรงกลางวางทับด้วยดาบพันด้วยด้าย 3 สีของแม่มอ
ด้านล่างมีถาดเครื่องไหว้ครู 1 ชุด ประกอบด้วย กระจก หวี
แป้ง น้ำมันมะกอก ข้าวสาร กรวยใส่ดอกไม้ ผ้าขาวม้า ผ้าถุงไหม กลอง แคน หิ้งมอ
ขันใส่ข้าวสาร
3. เครื่องดนตรี ประกอบด้วย กลองโทน และ แคน
4. ปะรำพิธี
ใช้ลานกว้างบริเวณที่เป็นที่อยู่อาศัยของเจ้าภาพ/ผู้ป่วย
ตั้งปะรำพิธีชั่วคราวเป็นโรงไม้ 4 เสา ปักเป็นมุมกว้าง 4 เมตร
ยาว 4 เมตร มุงหลังคาด้วยใบมะพร้าวหรือหญ้าคา กลางปะรำพิธีจะสร้างร้านโดยปักเสา
3 ต้น ใช้ไม้ 2 ต้น และต้นกล้วย 1
ต้น ภายในปะรำจะปูตาข่ายตาถี่
วางทับด้วยเสื่อสำหรับให้ผู้เล่นได้เข้าไปนั่งทำพิธี ก็ดีขึ้นเรื่อย ๆ ตามลำดับ
แหล่งที่มา : https://schoolonly.wordpress.com/
👏🏻👏🏻👏🏻👏🏻
ตอบลบ